H Γιορτή του Κρασιού

Mια εκδήλωση που έγινε ετήσιος θεσμός

Γράφει ο ΧΑΡΗΣ ΣΙΑΜΑΡΗΣ

Δεν χωρεί καμιά αμφιβολία ότι ένας από τους κυριότερους λόγους για την ίδρυση και λειτουργία των μεταναστευτικών Κοινοτήτων σε μια ξένη χώρα είναι η διατήρηση της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου προέλευσης των ιδρυτών τους. Εξαίρεση δεν μπορούσε ν’ αποτελέσει η Κυπριακή Κοινότητα Μελβούρνης και Βικτωρίας. Από την ημέρα της ίδρυσης της, όταν ήταν ακόμη Κυπριακή Αδελφότητα, μέχρι σήμερα, έκανε ότι μπορούσε προς την κατεύθυνση αυτή.

Ολα τα Διοικητικά Συμβούλια, όλων των εποχών, έκαναν κάθε προσπάθεια για να διατηρηθεί στη ξένη αυτή χώρα, η πολιτιστική κληρονομιά, τα ήθη και τα έθιμα, οι παραδόσεις, η γλώσσα και γενικά το κάθε τι που μας συνδέει με τη μικρή μας πατρίδα.

Κατά καιρούς οργανώθηκαν διάφορες εκδηλώσεις που αποσκοπούσαν στο σκοπό αυτό. Μερικές επαναλήφθηκαν μια-δυό φορές και μετά εγκαταλείφθηκαν. Οπως για παράδειγμα η Γιορτή του Κατακλυσμού. Αλλες συνεχίστηκαν και συνεχίζονται ακόμη. Οπως η διδασκαλία κυπριακών χορών, η οργάνωση θεατρικών εκδηλώσεων και η παρουσίαση εκδηλώσεων από την καθημερινή κυπριακή ζωή.

Η εκδήλωση, όμως, η οποία από την πρώτη χρονιά που οργανώθηκε, έκανε εξαιρετική εντύπωση και έκτοτε καθιερώθηκε σαν επίσημος θεσμός στην Κυπριακή Κοινότητα Μελβούρνης και Βικτωρίας είναι η Γιορτή του Κρασιού ή Wine Festival, όπως προτιμούν μερικοί να την αποκαλούν. Η Γιορτή του Κρασιού συνδυάζεται και με την Κυπριακή Πολιτιστική Εβδομάδα γιατί και η γιορτή αυτή είναι στην πραγματικότητα μια πολιτιστική εκδήλωση.

Η Γιορτή του Κρασιού οργανώθηκε για πρώτη φορά στη Μελβούρνη το 1995, όταν Πρόεδρος της Κοινότητας ήταν ο Γιάννη Πίτσιλλος, ένας νεαρός και δραστήριος ακαδημαϊκός με φιλοδοξίες να δει την Κυπριακή Κοινότητα να έχει την αγάπη και την εκτίμηση όχι μόνο των Κυπρίων αλλά γενικά του ελληνισμού και της αυστραλιανής κοινωνίας γενικότερα. Η εκτίμηση, όμως, και ο σεβασμός αποκτούνται με έργα και όχι με λόγια. Και προς αυτή την κατεύθυνση έστρεψαν την προσοχή τους τότε ο Πρόεδρος της Κοινότητας και οι συνεργάτες του.

Εδώ θα πρέπει να αναφέρουμε ότι ο Γιάννης Πίτσιλλος φάνηκε τυχερός στην προσπάθεια του γιατί  είχε καλούς, ικανούς και άξιους συνεργάτες που συνέβαλαν στην εκπλήρωση των οραματισμών του. Σαν πρώτη εκδήλωση αποφασίσθηκε η Γιορτή του Κρασιού. Ενα εγχείρημα πολύ ριψοκίνδυνο γιατί η προσπάθεια προϋπόθετε σκληρή και συστηματική δουλειά και τεράστια οικονομικά έξοδα. Τυχόν αποτυχία της θα σήμαινε την οικονομική κατρακύλα της Κοινότητας.

Δεν πτοήθηκαν οι πρωτεργάτες της Γιορτής του Κρασιού και έβαλαν μπροστά. Κύριος μοχλός και συντονιστής ο ίδιος ο Πρόεδρος, ο Γιάννης Πίτσιλλος. Δίπλα του δυο δραστήρια και ενεργητικότατα μέλη, ο Ανδρέας Χατζηδημητρίου και η Μάρω Γεμέττα. Μαζί τους κι ένα σωρό άλλοι που, ο καθένας με τον τρόπο του βοήθησε στην επιτυχία της πρώτης Γιορτής του Κρασιού. Δεν θα αναφέρω άλλα ονόματα φοβούμενος μήπως παραλείψω μερικά και κατηγορηθώ. Μπορώ, όμως να πω ότι είναι πάρα πολλοί εκείνοι που συνετέλεσαν στην επιτυχία.

Στην πρώτη Γιορτή του Κρασιού που έγινε στις 3, 4 και 5 του Μάρτη 1995, επίσημος προσκεκλημένος ήταν ο Υπουργός Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος της Κύπρου κ. Κώστας Πετρίδης. Η Γιορτή έγινε στο Darebin Entertainment Centre.

Από καλλιτεχνικής πλευράς εντυπωσίασε η θεατρική παράσταση «Ο Κυπριακός Γάμος» της Μάρως Γεμέττα που παίχθηκε από τα μέλη του Λαογραφικού Ομίλου της Κοινότητας. Εδώ πρέπει να σημειώσουμε ότι υπήρξαν πολλά παράπονα από άτομα που πήγαν στη Γιορτή του Κρασιού και δεν μπόρεσαν να δουν την παράσταση γιατί μόνο 400 άτομα χωρούσε το θέατρο. Υπολογίζεται δε ότι συνολικά πέρασαν από τη Γιορτή του Κρασιού περισσότερα από 10 χιλιάδες άτομα.

Εξω από το Κέντρο ένας τεράστιος Βρακάς – έργο του Ανδρέα Χατζηδημητρίου – χαιρετούσε τους προσερχόμενους με τη γνωστή και παροιμιώδη φράση του: «Πίννε κρασίν νάσιεις ζωήν».

Μέσα στο Κέντρο το κρασί έρρεε άφθονο χάρη στη γενναιδωρία της Κυπριακής Κυβέρνησης και των διαφόρων κυπριακών βιομηχανιών. Τα δε κυπριακά εδέσματα που ετοίμασαν οι εθελοντές της Κοινότητας δεν ήσαν αρκετά να ικανοποιήσουν την όρεξη των επισκεπτών.

Η μουσική και ο χορός ήταν στην ημερήσια διάταξη και ο καθένας με τον τρόπο του διασκέδασε. Αξίζει, όμως, να πούμε και για ορισμένες πρωτότυπες εκδηλώσεις που είδε η παροικία μας για πρώτη φορά, όπως τη χορογραφία «Ο Διόνυσος, το Κρασί και η Κύπρος», το κυπριακό σκετς «Πίννε κρασίν του τόπου μας» και άλλα.

Στην πρώτη Γιορτή του Κρασιού έλαβαν μέρος πάρα πολλά χορευτικά συγκροτήματα της Μελβούρνης, πάρα πολλοί ντόπιοι καλλιτέχνες και τραγουδιστές, κύπριοι και ελλαδίτες και μπορούμε άφοβα να πούμε ότι η πρώτη διοργάνωση άφησε άριστες εντυπώσεις. Το πιο ευχάριστο είναι ότι δεν είχε οικονομικές επιπτώσεις στην Κοινότητα. Δεν άφησε μεγάλο κέρδος αλλά εκείνο που ενδιαφέρει είναι ότι δεν άφησε ζημιά παρόλο που ο σκοπός επιτεύχθηκε.

Η θαυμάσια εντύπωση και τα ευμενή σχόλια που προκάλεσε η πρώτη διοργάνωση της Γιορτής του Κρασιού άφησαν βαριά κληρονομιά στα επόμενα Διοικητικά Συμβούλια της Κυπριακής Κοινότητας που αντιλήφθηκαν ότι η εκδήλωση αυτή πρέπει να συνεχισθεί πάση θυσία. Και συνεχίστηκε. Σε κάθε διοργάνωση τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου της Κυπριακής Κοινότητας, μαζί με δεκάδες εθελοντές, εργάζονται αδιάκοπα για την επιτυχία της. Γι αυτό και είναι άξια συγχαρητηρίων.

Στις μετέπειτα διοργανώσεις είχαμε την ευκαιρία να παρακολουθήσουμε καλλιτεχνικές επιτυχίες συμπαροίκων όπως τη «Θυσία στο Διόνυσο» από μαθητές και μαθήτριες του Κολλεγίου Αγιος Ιωάννης σε συνεργασία με το Λαογραφικό Ομιλο της Κοινότητας, τις θεατρικές παραστάσεις «Αν έχεις τύχη διάβαινε» της Μάρως Γεμέττα και «Το τραγούδι της γιαγιάς» της Κούλας Τέο (1998)  και αρκετά άλλα σε κατοπινές διοργανώσεις.

Εκτός από τους ντόπιους καλλιτέχνες, στις εκδηλώσεις της Γιορτής του Κρασιού πήραν μέρος και γνωστά ονόματα από την Κύπρο, την Ελλάδα και την Αυστραλία. Ο γνωστός Κύπριος μίμος και τραγουδιστής Κωστάκης Κωνσταντίνου (1999), ο συμπάροικος κωμικός ηθοποιός Γιώργος Καπινιάρης (2000), ο διάσημος Κύπριος τραγουδιστής Μιχάλης Βιολάρης (2001) και οι γνωστοί κανταδόροι της Λεμεσού, το Τρίο Γιωργαλλέττοι (2002).

Φέτος έγινε πρόνοια να υπάρχει ένα συνεχές καλλιτεχνικό πρόγραμμα με κάθε είδους καλλιτεχνική εκδήλωση. Οι επισκέπτες θα έχουν επίσης την ευκαιρία να χορέψουν κάτω από τους ήχους ζωντανής μουσικής καθώς και DJ για τη νεολαία.

Δεν πρέπει να παραλείψουμε να αναφέρουμε ότι τα τελευταία χρόνια κατά διάρκεια της Γιορτής του Κρασιού γίνονται εκθέσεις κυπριακού λαογραφικού περιεχομένου χάρη στην πρωτοβουλία του Ανδρέα Αλωνεύτη. Η  Γιορτή του Κρασιού εκμεταλλεύεται ανάλογα και από τη Συντονιστική Επιτροπή Κυπριακού Αγώνα (ΣΕΚΑ) η οποία δράττεται της ευκαιρίας να παρουσιάσει το Κυπριακό πρόβλημα και τον αγώνα της Κύπρου με φωτογραφικό και άλλο υλικό σε ειδικά στολισμένο και εφοδιασμένο χώρο.

Το σημερινό Διοικητικό Συμβούλιο ης Κοινότητας ύστερα από επισταμένη μελέτη των παλαιότερων διοργανώσεων κατέληξε στην απόφαση να βρεθεί καταλληλότερος χώρος για τη Γιορτή του Κρασιού. Και σαν τέτοιο βρήκε τους άνετους χώρους του Melbourne Showgrounds, πιστεύοντας ότι θα εξυπηρετηθούν καλύτερα οι σκοποί της Γιορτής του Κρασιού και οι χιλιάδες επισκέπτες της.

Φυσικά δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι η Γιορτή του Κρασιού, εκτός των άλλων,  είναι μια εκδήλωση για διασκέδαση. Ολοι οι επισκέπτες διασκεδάζουν με το άφθονο κυπριακό κρασί που προσφέρεται δωρεάν καθώς και με τα θαυμάσια κυπριακά εδέσματα που ετοιμάζουν οι δεκάδες εθελοντές.

Καλή διασκέδαση, λοιπόν, και μη ξεχνάτε τα λόγια του Βρακά:

                         «Πίννε κρασίν νάσιεις ζωή».

 

H Γιορτή του Κρασιού

Γράφει ο Χάρης Σιαμαρής

H Γιορτή του Κρασιού ή Wine Festival, όπως την απολαλούν οργανώνεται και φέτος από την Κυπριακή Κοινότητα Μελβούρνς και Βικτωρίας τις 23 και 24 Φεβρουαρίου 2008. Για τη φετινή γιορτή έρχεται από την Κύπρο ο γνωστός Κύπριος τραγουδιστής και συνθέτης Αλκίνοος Ιωαννίδης με ένα 10μελές συγκρότημα καθώς και άλλοι καλλιτέχνες ντόπιοι και ξένοι.

Με την ευκαιρία αυτή παραθέτω το πιο κάτω άρθρο το οποίο έγραψα παλαιότερα. Επισυνάπτω και μερικές χαρακτηριστικές φωτογραφίες από προγούμενα χρόνια.

«Η Γιορτή του Κρασιού οργανώθηκε για πρώτη φορά στη Λεμεσό το 1961 από τη Δημοτική Αρχή της πόλης, στο θαυμάσιο περιβάλλον του Δημόσιου Κήπου. Η γιορτή ήταν μια  έμπνευση του τότε Δημάρχου Κλεάνθη Χριστοφόρου.

Εκτοτε συνεχίζεται κάθε χρόνο μέσα στον μήνα Σεπτέμβριο. Στις αρχές διαρκούσε μια βδομάδα. Τώρα,όμως, η διάρκεια της διπλασιάστηκε και έγινε μια πολιτιστική εκδήλωση την οποία παρακολουθούν πολλές χιλιάδες άτομα, ντόπιοι και ξένοι.

Κάθε βράδυ, οι χιλιάδες επισκέπτες κατακλύζουν τους χώρους του Δημόσιου Κήπου για να περάσουν λίγες ξέγνοιαστες ώρες διασκεδάζοντας και πίνοντας άφθονο κυπριακό κρασί και παρακολουθώντας τις διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραστάσεις.

Η Γιορτή του Κρασιού καθιερώθηκε σαν θεσμός στην Κύπρο γιατί έχει το λαϊκό έρισμα . Ο αρχικός στόχος της  Γιορτής ήταν η προσφορά ψυχαγωγίας στο κοινό, ξένο και ντόπιο, θυμίζοντας το αρχαίο μυστήριο της βακχικής επικοινωνίας. Πίνοντας άφθονο κρασί, διασκεδάζοντας και τρώγοντας δημιουργείται η ατμόσφαιρα που σε μεταφέρει σ' ένα κόσμο ξεγνοιασιάς.

Ο δεύτερος στόχος ήταν ασφαλέστατα η προβολή και προώθηση της κυπριακής οινοβιομηχανίας, των κυπριακών κρασιών, που είναι ανταγωνίσιμα με πολύ καλές ποικιλίες κρασιών του εξωτερικού.

Αυτοί οι αρχικοί στόχοι έχουν σήμερα αναβαθμιστεί και η Γιορτή του Κρασιού, όπως αναφέραμε στην αρχή έχει εξελιχθεί σε μια θαυμάσια πολιτιστική εκδήλωση η οποία προσελκύει το ενδιαφέρον των όπου γης Κυπρίων, ιδιαίτερα Λεμεσιανών, οι οποίοι προσπαθούν να επισκεφθούν την πατρίδα κατά τη διάρκεια της. Το ίδιο κάνουν και πολλοί ξένοι τουρίστες.

       

Αξίζει να σημειώσουμε ότι σε μια διοργάνωση της Γιορτής του Κρασιού στη Λεμεσό προσκλήθηκε και έλαβε μέρος το Χορευτικό Συγκρότημα της Κυπριακής Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτωρίας το οποίο παρουσίαζε κάθε βράδυ κυπριακούς παραδοσιακούς χορούς και, όπως ξέρουμε, άφησε άριστες εντυπώσεις.

Η Γιορτή του Κρασιού στην Κύπρο έχει πετύχει απόλυτα τους στόχους της. Εχει αποκτήσει αυτό το λαϊκό χρώμα  στο οποίο και προσέβλεπε.

Το καλλιτεχνικό μέρος της Γιορτής προσφέρει θεατρικές επιθεωρήσεις, λαϊκούς παραδοσιακούς χορούς από διάφορα χορευτικά συγκροτήματα συνοδευόμενα από λαϊκούς οργανοπαίκτες, και παραστάσεις καραγκιόζη που παρουσιάζουν ιδιαίτερον ενδιαφέρον κυρίως στα παιδιά.

Στους χώρους της Γιορτής γίνεται κάθε χρόνο έκθεση του παραδοσιακού αγροτόσπιτου για να δουν οι επισκέπτες και κυρίως οι ξένοι πως ζούσαν οι αγρότες της Κύπρου.

Σε μια πλευρά του κήπου υπάρχει το παραδοσιακό πατητήρι, το οποίο προσελκύει πάρα πολλούς τουρίστες οι οποίοι χορεύοντας με συνοδία τη μουσική των λαουτάρηδων πατούν τα σταφύλια και παρουσιάζουν τον παραδοσιακό τρόπο επεξεργασίας των σταφυλιών.

Στην Αυστραλία

     

Η Γιορτή του Κρασιού έχει καθιερωθεί και στην Αυστραλία χάρη στην πρωτοβουλία της Κυπριακής Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτωρίας. Κάθε χρόνο περί το τέλος του Φλεβάρη οργανώνεται το Φεστιβάλ του Κρασιού και οι χιλιάδες επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν, εντελώς δωρεάν, τα διάφορα είδη κυπριακών κρασιών τα οποία προσφέρουν οι κυπριακές οινοβιομηχανίες και η κυπριακή κυβέρνηση.

Ταυτόχρονα, η Γιορτή του Κρασιού στη Μελβούρνη προσφέρει άφθονη ψυχαγωγία, θεατρικά σκετς, παραστάσεις, κυπριακούς παραδοσιακούς χορούς καθώς και χορούς από τα διάφορα μέρη της ηπειρωτικής και της νγσιώτικης Ελλάδας από συγκροτήματα της παροικίας και μπόλικη μουσική για μικρούς και μεγάλους.

Στην Γιορτή γίνονται  επίσης εκθέσεις με θέματα την παραδοσιακή ζωή της Κύπρου καθώς και εκθέσεις με θέμα τον αγώνα του νησιού μας για ελευθερία.

Δεν πρέπει να ξεχνούμε επίσης τα παραδοσιακά φαγητά και εδέσματα τα οποία παρουσιάζονται στη Γιορτή του Κρασιού και τα οποία μπορεί ο κάθε ένας να τα απολαύσει με ένα ελάχιστο τίμημα..

Η Γιορτή του Κρασιού στη Μελβούρνη σημειώνει κάθε χρόνο σημαντική επιτυχία. Αυτό δίνει θάρρος και κουράγιο στους ιθύνοντες να συνεχίσουν την προσπάθεια και ο θεσμός αυτός, που έχει ήδη καθιερωθεί, να αναπτυχθεί και να δυναμώσει ακόμη περισσότερο.

Πολλοί ίσως δεν το γνωρίζουν ότι στο μακρινό Darwin, η εκεί Κυπριακή Κοινότητα οργανώνει εδώ και πολλά χρόνια Γιορτή του Κρασιού μέσα στο μήνα Σεπτέμβριο. Η γιορτή αυτή περιλαμβάνει δωρεάν κυπριακό κρασί, χορό και διασκέδαση. Η μικρή κυπριακή πατριά του Darwin δεν έχει τις δυνατότητες να οργανώσει μεγάλες καλλιτεχνικές ή πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως οι μεγάλες κοινότητες.

Παρόλ' αυτά, με τον τρόπο της κάνει γνωστή την πολιτιστική μας κληρονομιά και τις παραδόσεις μας στους εκεί αυστραλούς και έλληνες καθώς και στα μέλη άλλων εθνικοτήτων.

Τελευταία  άρχισε να οργανώνει Γιορτή του Κρασιού και η Κυπριακή Κοινότητα του Σίδνεϊ. Η πρώτη διοργάνωση σημείωσε εξαιρετική επιτυχία. Αυτό ενθάρρυνε τους ιθύνοντες της Κοινότητας και σύμφωνα με πληροφορίες θα καθιερωθεί και εκεί σαν ετήσιος θεσμός.

Ελπίζουμε να αρχίσουν όλες οι Κυπριακές Κοινότητες, όλων των Πολιτειών, να οργανώνουν Γιορτές ή Φεστιβάλ που να βασίζονται πάνω σε γνωστές παραδόσεις της ιδιαίτερης μας πατρίδας. Με τον τρόπο αυτό θα μεταλαμπαδέψουμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας την αγάπη προς την πατρίδα που δεν γνώρισαν και να τα κάνουμε να νοιώθουν περήφανα που κατάγονται απ’ αυτήν».

Τα κρασιά της Κύπρου και η γλυκόποτη κουμανδαρία

Γράφει ο ΧΑΡΗΣ ΣΙΑΜΑΡΗΣ

“Πίννε κρασίν νάσιεις ζωήν”, τραγουδά ο κύπριος βρακάς, που έγινε σύμβολο της Γιορτής του Κρασιού, τόσο στην Κύπρο όσο κι εδώ στη μακρινή Αυστραλία.

Αλλά κι ο σύγχρονος ποιητής τραγουδά το κρασί και παροτρύνει τον καθένα να το πίνει:

“Πιες γλυκό κρασί δεν ειν’ ντροπή, μη σε μέλλει ο κόσμος τι θα πει,

η καρδιά σου αν τύχει να πονάει, όταν πίνεις ο πόνος σου περνάει.

Απ’ όλα τα προϊόντα της Κύπρου, το κρασί, φαίνεται, έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση στους ξένους, από τα πανάρχαια χρόνια. Μερικοί, μάλιστα, συγγραφείς το αναφέρουν στα συγγράμματα τους.

Ο αρχαίος ποιητής Ησίοδος, ο οποίος έζησε τον 10ο π.Χ. αιώνα, περιγράφει ένα τρόπο κατασκευής κρασιού που μας θυμίζει τον τρόπο που χρησιμοποιείται σήμερα στην κατασκευή της κουμανδαρίας: “Αφήνεις τα σταφύλια εκτεθειμένα στον ήλιο 10 μέρες. Υστερα τ’ αφήνεις 10 νύκτες και 10 μέρες στη σκιά και τελικά 8 μέρες στο πιθάρι”.

Ο κύπριος ποιητής Στασίνος, στο έργο του “Κύπρια Επη”, αναφέρει το μύθο του Ανίου που είχε τρεις θυγατέρες, την Ινώ, την Σπέρμη και την Ελαϊδα, οι οποίες ήσαν “οινοτρόποι”, είχαν δηλαδή τη δύναμη να μετατρέπουν το σταφύλι σε κρασί.

Ο μεγάλος νεοέλληνας ποιητής Κωστής Παλαμάς, σ’ ένα ποίημα του, μιλά για κάποιον, ο οποίος λέγει στον οικοδεσπότη του: “Σβέσον εκ δίψης νάματι τον Κύπριον”, που σημαίνει σβήσε τη δίψα μου με το κυπριακό νάμα.

Το γλυκό κρασί της Κύπρου, η κουμανδαρία, έγινε, όπως ξέρουμε, η αφορμή να κυριευθεί το νησί μας από τους Τούρκους. Κι αυτό γιατί όταν ο τούρκος Σουλτάνος Σελίμ Β’ γεύτηκε την κουμανδαρία μας, τόσο πολύ μαγεύτηκε απ’ αυτήν που ρώτησε να μάθει ποιος τόπος παράγει αυτό θαυμάσιο ποτό. Οταν του είπαν ότι είναι από την Κύπρο διάταξε τον στρατηγό του, τον Λαλά Μουσταφά, να πάει να την κυριέψει. Πράγμα που έγινε το 1571.

Τα κυπριακά κρασιά διατήρησαν και αύξησαν τη σημασία τους στα χρόνια της Ρωμαϊκής κυριαρχίας. Υπάρχουν γι αυτό πολλές μαρτυρίες, τόσο αρχαιολογικές όσο και ιστορικές. Μερικά νομίσματα, που ήρθαν στο φως από ανασκαφές στην Πάφο, έχουν στη μια πλευρά ένα κλαδί αμπελιού σε σχήμα σκάλας που οδηγεί στο ναό της θεάς Αρτέμιδας στην Εφεσο.

Ο Απώνιος λέγει ότι τα τσαμπιά των αμπελιών της Κύπρου ήσαν τα μεγαλύτερα που είδε.

Ο Στράβωνας, στα “Γεωγραφικά” του χαρακτηρίζει την Κύπρο σαν “έδοινο και εδέλαιο”, χώρα δηλαδή που παράγει αφθονο καλό κρασί και άφθονο καλό λάδι.

Ο Πλήμιος θεωρεί τα κρασιά της Κύπρου τα ανώτερα του κόσμου.

Για τη σημασία των κρασιών της Κύπρου μιλούν θαυμάσια τα μωσαϊκά που ανακαλύφθηκαν στην Πάφο. Σ’ αυτά κυριαρχεί ο θεός Διόνυσος, ο οποίος απεικονίζεται στεφανωμένος με φύλλα αμπελιού και σταφύλια, ενώ προσφέρει σε μια νύμφη ένα τσαμπί σταφύλι. Ενα άλλο μωσαϊκό παρουσιάζει τους “πρώτους οίνον πίοντας”, τους πρώτους δηλαδή ανθρώπους στον κόσμο που ήπιαν κρασί και μέθυσαν.

Ο Συνέσιος ο Κυρηναίος, επίσκοπος Θωμαϊδας, σε μια επιστολή του περιγράφει το κρασί της Κύπρου σαν πολύ λεπτό, ελαφρό δηλαδή, και αποκαλεί την Κύπρο “πατρίδα του ελαφρού κρασιού”. Σ’ αυτό είχε εντελώς διαφορετική γνώμη από τους ευρωπαίους επισκέπτες του νησιού κατά τον Μεσαίωνα.

Η παραγωγή κυπριακών κρασιών συνεχίστηκε και στα Βυζαντινά χρόνια. Το κλήμα του αμπελιού και το τσαμπί του σταφυλιού αποτελούν τώρα απαραίτητο στοιχείο της εκκλησιαστικής τέχνης, ιδίως στην διακόσμηση των εικονοστασίων. Ο Χριστός παρουσιάζει τον εαυτό του με αμπέλι και τους μαθητές του με κλήματα: “Εγώ ειμί η άμπελος η αληθινή και υμείς τα κλήματα”.

Ενα από τα πιο φημισμένα κρασιά της Κύπρου ήταν ένα πολύ γλυκό κόκκινο, το οποίο κατασκευαζόταν με ειδικό τρόπο. Το γεύτηκαν οι Σταυροφόροι και τους καταγοήτευσε. Οι Ιωαννίτες ιππότες ενθουσιάστηκαν τόσο μαζί του, που άρχισαν να το φτειάχνουν στον Πύργο τους, την Κομανδαρία τους, στο Κολόσσι. Απ’ αυτούς πήρε και το όνομα κουμανδαρία, το οποίο διατηρείται μέχρι σήμερα. Οι ιππότες έφυγαν, φυσικά, από το νησί. Εχουν, όμως, αφήσει πίσω τους την κουμανδαρία να μας θυμίζει το πέρασμα τους.

Οι Ιωαννίτες έκαμαν γνωστή την κουμανδαρία και εκτός της Κύπρου, ιδιαίτερα στις χώρες της Δυτικής Ευρώπης. Ανάμεσα στους θαυμαστές της ήσαν και οι βασιλιάδες της Αγγλίας.

Κουμανδαρία πρόσφερε ο Πρόεδρος των οινεμπόρων του Λονδίνου, στο Συμπόσιο που οργάνωσε το 1352 προς τιμή πέντε βασιλιάδων της Ευρώπης, του Εδουάρδου Γ’ της Αγγλίας, του Δαυϊδ της Σκωτίας, του Ιωάννη της Γαλλίας, του Βαλτεμάρ της Δανίας και του Πέτρου Α’ της Κύπρου, ο οποίος βρισκόταν τότε εκεί.

Μαζί με τους βασιλιάδες και τους ευγενείς απολάμβανε την κυπριακή κουμανδαρία και ο λαός της Αγγλίας. Τη μεγαλύτερη δημοτικότητα της την απόκτησε κατά τη διάρκεια της βασιλείας της Ελισάβετ Α’, η οποία μάλιστα ανάθεσε το μονοπώλιο του επικερδούς εμπορίου της κουμανδαρίας στον ευνοούμενο της, τον μεγάλο θαλασσοπόρο Σερ Γουόλτερ Ράλλι.

Η μεγαλύτερη δημοτικότητα και διάδοση της κουμανδαρίας κατά τους τελευταίους αιώνες του Μεσαίωνα οφείλεται κυρίως στους Ιταλούς εμπόρους, οι οποίοι ήσαν εγκατεστημένοι στην Κύπρο. Ιδιαίτερα αγαπητή ήταν στους Βενετούς, τους καλύτερους, ίσως, πελάτες των κυπριακών κρασιών,  οι οποίοι την εισήγαγαν στην πόλη τους χωρίς τελωνείο.

Οι Φράγκοι, γενικά, που ζούσαν στην Κύπρο κατά το Μεσαίωνα, έδωσαν μεγάλη ώθηση στην καλλιέργεια του αμπελιού και στην κατανάλωση του κρασιού. Ο λόγος ήταν γιατί τους άρεσε να πίνουν κρασί με το φαγητό τους, όπως έκαναν στην πατρίδα τους. Γι αυτό, στα παλάτια των βασιλιάδων και στα μέγαρα των ευγενών υπήρχαν πάντοτε οι υπόγειες κάβες για την αποθήκευση του κρασιού. Τα υπόγεια που ήρθαν στο φως κοντά στην Πύλη της Πάφου, στη Λευκωσία, κατά το κτίσιμο του Μεγάρου Ηλέκτρα, ήσαν, πολύ πιθανόν, οι κάβες του παλατιού των Λουζινιανών, το οποίο βρισκόταν εκεί.

Οι Φράγκοι δεν άργησαν να καταλάβουν ότι τα κυπριακά κρασιά ήσαν πολύ πιο δυνατά από τα γαλλικά και άλλα ευρωπαϊκά κρασιά με τα οποία ήσαν συνηθισμένοι. Συνέχισαν, ωστόσο να τα πίνουν. Σε μια μάλιστα περίπτωση πλήρωσαν πολύ ακριβά για τη μεγάλη κατανάλωση κυπριακού κρασιού. Ηπιαν τόσο πολύ, που, σε μια κρίσιμη μάχη που ακολούθησε το φαγοπότι, ηττήθηκαν και ο εχθρός κατάχτησε το βασίλειο τους. Για τη μάχη αυτή με τους Σαρακηνούς, που έγινε κοντά στο χωριό Χοιροκοιτία το 1426, μας μιλά ο ιστορικός Λεόντιος Μαχαιράς.

Πολλοί ξένοι που δοκίμασαν τα κρασιά της Κύπρου τους έδωσαν διάφορους χαρακτηρισμούς. Ολοι επιμένουν, πως τα κρασιά της Κύπρου είναι πολύ δυνατά γι αυτούς και για να τα πιουν έπρεπε να τα αραιώνουν με νερό.

Σήμερα, τα κρασιά της Κύπρου είναι γνωστά σε όλο τον κόσμο. Υπάρχουν πάρα πολλές οινοβιομηχανίες στο νησί, οι οποίες παράγουν όλων των ειδών οινοπνευματώδη ποτά χρησιμοποιώντας τα σταφύλια που προμηθεύουν οι αμπελουργοί.