Ιστορικό της πρώτης Γιορτής του Κρασιού

Γράφει ο Χάρης Σιαμαρής

 H Γιορτή του Κρασιού ή Wine Festival, όπως την αποκαλούν οργανώνεται και φέτος από την Κυπριακή Κοινότητα Μελβούρνς και Βικτωρίας τις 23 και 24 Φεβρουαρίου 2008. Για τη φετινή γιορτή έρχεται από την Κύπρο ο γνωστός Κύπριος τραγουδιστής και συνθέτης Αλκίνοος Ιωαννίδης με ένα 10μελές συγκρότημα καθώς και άλλοι καλλιτέχνες ντόπιοι και ξένοι.

Με την ευκαιρία αυτή παραθέτω το πιο κάτω άρθρο το οποίο έγραψα παλαιότερα. Επισυνάπτω και μερικές χαρακτηριστικές φωτογραφίες από προγούμενα χρόνια.

«Η Γιορτή του Κρασιού οργανώθηκε για πρώτη φορά στη Λεμεσό το 1961 από τη Δημοτική Αρχή της πόλης, στο θαυμάσιο περιβάλλον του Δημόσιου Κήπου. Η γιορτή ήταν μια  έμπνευση του τότε Δημάρχου Κλεάνθη Χριστοφόρου.

Εκτοτε συνεχίζεται κάθε χρόνο μέσα στον μήνα Σεπτέμβριο. Στις αρχές διαρκούσε μια βδομάδα. Τώρα,όμως, η διάρκεια της διπλασιάστηκε και έγινε μια πολιτιστική εκδήλωση την οποία παρακολουθούν πολλές χιλιάδες άτομα, ντόπιοι και ξένοι.

Κάθε βράδυ, οι χιλιάδες επισκέπτες κατακλύζουν τους χώρους του Δημόσιου Κήπου για να περάσουν λίγες ξέγνοιαστες ώρες διασκεδάζοντας και πίνοντας άφθονο κυπριακό κρασί και παρακολουθώντας τις διάφορες πολιτιστικές εκδηλώσεις και παραστάσεις.

Η Γιορτή του Κρασιού καθιερώθηκε σαν θεσμός στην Κύπρο γιατί έχει το λαϊκό έρισμα . Ο αρχικός στόχος της  Γιορτής ήταν η προσφορά ψυχαγωγίας στο κοινό, ξένο και ντόπιο, θυμίζοντας το αρχαίο μυστήριο της βακχικής επικοινωνίας. Πίνοντας άφθονο κρασί, διασκεδάζοντας και τρώγοντας δημιουργείται η ατμόσφαιρα που σε μεταφέρει σ' ένα κόσμο ξεγνοιασιάς.

Ο δεύτερος στόχος ήταν ασφαλέστατα η προβολή και προώθηση της κυπριακής οινοβιομηχανίας, των κυπριακών κρασιών, που είναι ανταγωνίσιμα με πολύ καλές ποικιλίες κρασιών του εξωτερικού.

Αυτοί οι αρχικοί στόχοι έχουν σήμερα αναβαθμιστεί και η Γιορτή του Κρασιού, όπως αναφέραμε στην αρχή έχει εξελιχθεί σε μια θαυμάσια πολιτιστική εκδήλωση η οποία προσελκύει το ενδιαφέρον των όπου γης Κυπρίων, ιδιαίτερα Λεμεσιανών, οι οποίοι προσπαθούν να επισκεφθούν την πατρίδα κατά τη διάρκεια της. Το ίδιο κάνουν και πολλοί ξένοι τουρίστες.

Αξίζει να σημειώσουμε ότι σε μια διοργάνωση της Γιορτής του Κρασιού στη Λεμεσό προσκλήθηκε και έλαβε μέρος το Χορευτικό Συγκρότημα της Κυπριακής Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτωρίας το οποίο παρουσίαζε κάθε βράδυ κυπριακούς παραδοσιακούς χορούς και, όπως ξέρουμε, άφησε άριστες εντυπώσεις.

Η Γιορτή του Κρασιού στην Κύπρο έχει πετύχει απόλυτα τους στόχους της. Εχει αποκτήσει αυτό το λαϊκό χρώμα  στο οποίο και προσέβλεπε.

Το καλλιτεχνικό μέρος της Γιορτής προσφέρει θεατρικές επιθεωρήσεις, λαϊκούς παραδοσιακούς χορούς από διάφορα χορευτικά συγκροτήματα συνοδευόμενα από λαϊκούς οργανοπαίκτες, και παραστάσεις καραγκιόζη που παρουσιάζουν ιδιαίτερον ενδιαφέρον κυρίως στα παιδιά.

Στους χώρους της Γιορτής γίνεται κάθε χρόνο έκθεση του παραδοσιακού αγροτόσπιτου για να δουν οι επισκέπτες και κυρίως οι ξένοι πως ζούσαν οι αγρότες της Κύπρου.

Σε μια πλευρά του κήπου υπάρχει το παραδοσιακό πατητήρι, το οποίο προσελκύει πάρα πολλούς τουρίστες οι οποίοι χορεύοντας με συνοδία τη μουσική των λαουτάρηδων πατούν τα σταφύλια και παρουσιάζουν τον παραδοσιακό τρόπο επεξεργασίας των σταφυλιών.

Στην Αυστραλία

Η Γιορτή του Κρασιού έχει καθιερωθεί και στην Αυστραλία χάρη στην πρωτοβουλία της Κυπριακής Κοινότητας Μελβούρνης και Βικτωρίας. Κάθε χρόνο περί το τέλος του Φλεβάρη οργανώνεται το Φεστιβάλ του Κρασιού και οι χιλιάδες επισκέπτες έχουν την ευκαιρία να δοκιμάσουν, εντελώς δωρεάν, τα διάφορα είδη κυπριακών κρασιών τα οποία προσφέρουν οι κυπριακές οινοβιομηχανίες και η κυπριακή κυβέρνηση.

Ταυτόχρονα, η Γιορτή του Κρασιού στη Μελβούρνη προσφέρει άφθονη ψυχαγωγία, θεατρικά σκετς, παραστάσεις, κυπριακούς παραδοσιακούς χορούς καθώς και χορούς από τα διάφορα μέρη της ηπειρωτικής και της νγσιώτικης Ελλάδας από συγκροτήματα της παροικίας και μπόλικη μουσική για μικρούς και μεγάλους.

Στην Γιορτή γίνονται  επίσης εκθέσεις με θέματα την παραδοσιακή ζωή της Κύπρου καθώς και εκθέσεις με θέμα τον αγώνα του νησιού μας για ελευθερία.

Δεν πρέπει να ξεχνούμε επίσης τα παραδοσιακά φαγητά και εδέσματα τα οποία παρουσιάζονται στη Γιορτή του Κρασιού και τα οποία μπορεί ο κάθε ένας να τα απολαύσει με ένα ελάχιστο τίμημα..

Η Γιορτή του Κρασιού στη Μελβούρνη σημειώνει κάθε χρόνο σημαντική επιτυχία. Αυτό δίνει θάρρος και κουράγιο στους ιθύνοντες να συνεχίσουν την προσπάθεια και ο θεσμός αυτός, που έχει ήδη καθιερωθεί, να αναπτυχθεί και να δυναμώσει ακόμη περισσότερο.

Πολλοί ίσως δεν το γνωρίζουν ότι στο μακρινό Darwin, η εκεί Κυπριακή Κοινότητα οργανώνει εδώ και πολλά χρόνια Γιορτή του Κρασιού μέσα στο μήνα Σεπτέμβριο. Η γιορτή αυτή περιλαμβάνει δωρεάν κυπριακό κρασί, χορό και διασκέδαση. Η μικρή κυπριακή πατριά του Darwin δεν έχει τις δυνατότητες να οργανώσει μεγάλες καλλιτεχνικές ή πολιτιστικές εκδηλώσεις όπως οι μεγάλες κοινότητες.

Παρόλ' αυτά, με τον τρόπο της κάνει γνωστή την πολιτιστική μας κληρονομιά και τις παραδόσεις μας στους εκεί αυστραλούς και έλληνες καθώς και στα μέλη άλλων εθνικοτήτων.

Τελευταία  άρχισε να οργανώνει Γιορτή του Κρασιού και η Κυπριακή Κοινότητα του Σίδνεϊ. Η πρώτη διοργάνωση σημείωσε εξαιρετική επιτυχία. Αυτό ενθάρρυνε τους ιθύνοντες της Κοινότητας και σύμφωνα με πληροφορίες θα καθιερωθεί και εκεί σαν ετήσιος θεσμός.

Ελπίζουμε να αρχίσουν όλες οι Κυπριακές Κοινότητες, όλων των Πολιτειών, να οργανώνουν Γιορτές ή Φεστιβάλ που να βασίζονται πάνω σε γνωστές παραδόσεις της ιδιαίτερης μας πατρίδας. Με τον τρόπο αυτό θα μεταλαμπαδέψουμε στα παιδιά και στα εγγόνια μας την αγάπη προς την πατρίδα που δεν γνώρισαν και να τα κάνουμε να νοιώθουν περήφανα που κατάγονται απ’ αυτήν».  

Το ιστορικό της πρώτης Γιορτής του Κρασιού  

Οι αναγνώστες της «Κυπριακής» διάβασαν την αναφορά μου για την ιστορία της πρώτης Γιορτής του Κρασιού που έγινε στη Λεμεσό το 1961. Δυστυχώς, υπάρχουν μέσα μερικές ανακρίβειες για τις οποίες ζητούμε συγγνώμη. Οι πληροφορίες που είχαμε τόσο από γραπτά όσο και από προφορικά στοιχεία αυτό έλεγαν. Ευτυχώς, ένας καλός κύριος, ο δημοσιογράφος και ερευνητής Τίτος Κολώτας, διάβασε την αναφορά μου και είχε την καλωσύνη να μου γράψει και να μου υποδείξει τις ανακρίβειες. Τον ευχαριστώ πάρα πολύ κι ελπίζω να συνεχίσει να μας στέλλει πληροφορίες για την Κύπρο μας.

Διαβάστε το γράμμα του και την ιστορία της πρώτης Γιορτής του Κρασιού.

"Αγαπητοί φίλοι,

Περιδιαβάζοντας το διαδίκτυο οδηγήθηκα στην ιστοσελίδα σας όπου με λύπη μου διαπίστωσα κάποια σοβαρά ιστορικά λάθη αναφορικά με την πρώτη Γιορτή του Κρασιού της Λεμεσού.

Ούτε λοιπόν διοργανωτής της πρώτης Γιορτής ήταν ο Δήμος Λεμεσού ούτε βέβαια και ο εμπνευστής της Κλεάνθης Χριστοφόρου υπήρξε ποτέ Δήμαρχος Λεμεσού!

Για αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας ( εμείς οι ερευνητές της ιστορίας του τόπου μας είμαστε ιδιαίτερα ευαίσθητοι σ αυτήν) μπορείτε να αναρτήσετε το επισυναπτόμενο έγγραφο ΩΣ ΕΧΕΙ.

Συγχαρητήρια για το έργο σας

Φιλικά  
Τίτος Κολώτας"

Από την ιστορία της πρώτης Γιορτής του Κρασιού.

Του Τίτου Κολώτα, δημοσιογράφου-ερευνητή της  ιστορίας της Λεμεσού

 Κάθε χρόνο, με κάποιες μόνο εξαιρέσεις λόγω εκτάκτων γεγονότων,  η Λεμεσός ζει κάθε αρχές Σεπτεμβρίου στον πυρετό της Γιορτής του Κρασιού Πόσοι  όμως ξέρουμε ή και θυμόμαστε την ιστορία αυτής της Γιορτής αλλά  κυρίως αυτούς που στάθηκαν πρωτοστάτες να δημιουργηθεί και να καθιερωθεί αυτό το μεγάλο λαϊκό πανηγύρι της πόλης μας;  

 Επειδή το ανά χείρας, ανάμεσα σε άλλους σκοπούς  έχει ως πρωταρχικό του, να θυμίζει και επισημαίνει όπου δει πως δεν πρέπει να ξεχνούμε όλους εκείνους   που με την συμβολή τους έγραψαν την Ιστορία αυτής της πόλης, το κάνουμε αναφορικά και με την Γιορτή του Κρασιού, με την γνωστή μας μέθοδο: ανατρέχοντας δηλαδή στον τύπο της πόλης άλλων εποχών.

Σύμφωνα λοιπόν με τις δύο εφημερίδες της Λεμεσού της εποχής εκείνης, «ΧΡΟΝΟΣ» και «ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΣ» στις αρχές  του 1961 ο «Σύνδεσμος Ανάπτυξης Λεμεσού» υπό την προεδρία του Κλεάνθη Χριστοφόρου, σε συνεργασία με την «Εμποροβιομηχανική Ομοσπονδία» , όπως λεγόταν τότε το μετέπειτα ΕΒΕΛ και με την συμπαράσταση του Δήμου και του Δημάρχου Λεμεσού Κώστα Παρτασίδη, αποφασίζει να διοργανώσει μέσα στον Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου την πρώτη Γιορτή  του Κρασιού στον Δημόσιο Κήπο «ειδικώς παραχωρηθέντα υπό του Δήμου Λεμεσού».

 

«Εξελέγη Επιτροπή ήτις εις αρκετάς ήδη συνεδρίας της εμελέτησε το πρόγραμμα και τας λεπτομερείας της Εορτής. Αύτη υπό την Προεδρία του κ. Κλεάνθη Χριστοφόρου, Προέδρου του Συνδέσμου Αναπτύξεως Λεμεσού απετελέσθη εκ της κ. Κούλας Β. Κότσαπα, δ. Λίλης Χούρη και των κ.κ. Τάκη Χριστοδούλου διευθυντού της ΚΕΑΝ, Γ. Μαλλιώτη, διευθυντού του ΣΟΔΑΠ και Τάκη Νέμιτσα διευθ. του Χυτηρίου Νέμιτσα» («Χρόνος» 8 Απριλίου 1961). Όμως, «κατόπιν εισηγήσεως  εκ μέρους των αμπελουργών σχετικά με την Γιορτή του Κρασιού ότι η εντός του Σεπτεμβρίου συμπίπτει με την διάρκεια του τρυγητού απεφασίσθη η αναβολή του εορτασμού η οποία θα λάβη χώραν  κατά το πρώτον δεκαήμερο Οκτωβρίου» («Παρατηρητής 18.8.1961).

 Πράγματι, στις 7 Οκτωβρίου 1961 ενώπιον χιλιάδων κόσμου («εις 18 χιλιάδες υπολογίζεται ο  αριθμός του κόσμου που συνέρρευσε τες δύο πρώτες μέρες»),από τον πρώτον υπουργό  Εμπορίου της μόλις ενός έτους τότε νεοσύστατης Κυπριακής Δημοκρατίας Ανδρέα Αραούζο. Η Γιορτή  που κράτησε  μέχρι τις 15 Οκτωβρίου ,σημείωσε μεγάλη επιτυχία  από κάθε άποψη και ένδειξη τούτου είναι ότι την επισκέφτηκαν 50.000 άτομα και καταναλώθηκαν 35.000 οκάδες κρασί. Αριθμοί που με τα δεδομένα της εποχής είναι αξιοσημείωτοι.

Το γεγονός αυτό το επισημαίνει και ο Ντόριαν σε μεγάλο πρωτοσέλιδο άρθρο στην εφημερίδα του «Χρόνος» ημερομηνίας 14 Οκτωβρίου 1961 ,που παρόλη την αυστηρή κριτική που κάνει για τις κάποιες ατέλειες και ελλείψεις τις οποίες και αποδίδει στην απειρία των οργανωτών σε τέτοιες εκδηλώσεις, επισημαίνει την  τεράστια επιτυχία αλλά και σημασία της Γιορτής.

Στη σύντομη αυτή αναδρομή της ιστορίας της πρώτης Γιορτής του Κρασιού σίγουρα παραλείπουμε πολλά πρόσωπα που έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην δημιουργία, επιτυχία και καθιέρωση της.  

                   Εκείνο, όμως, που οφείλουμε να πούμε είναι πως ο Δήμος της πόλης θα πρέπει κάποια στιγμή να ψάξει να  βρει ποιοι είναι όλοι αυτοί (πολλοί ζουν ακόμη….) και να τους τιμήσει δεόντως. Ίσως το 2001 όταν θα συμπληρώνονται 40 χρόνια από την πρώτη εκείνη Γιορτή του Κρασιού του 1961. Ιδιαίτερη τιμή οφείλουμε να αποδώσουμε έστω και μετά θάνατο στον εμπνευστή και πρώτο Πρόεδρο της Οργανωτικής Επιτροπής αείμνηστο  Κλεάνθη Χριστοφόρου που κατά ειρωνεία της τύχης πέθαινε μερικές μόνο μέρες μετά που τέλειωσε το σημαντικό αυτό έργο του στις αρχές δηλαδή του Νοεμβρίου 1961.  

Σημείωση

Το κείμενο αυτό πρωτοδημοσιεύτηκε στον «Φιλελεύθερο το 1999 και αποτελεί ένα απόσπασμα από το βιβλίο του γράφοντος με τίτλο «Λες και ήταν χθες - Μικρές λεμεσιανές ιστορίες από τον τύπο της πόλης άλλων εποχών», που πρόκειται να εκδοθεί σύντομα.